indeksku

 

Pierwsze chałupy nad jeziorem Łebsko pobudowali pod koniec XVI w. ówcześni właściciele Smołdzina, Tessenowie. Wznieśli je dla pracowników doglądających bydła wypa­sanego na nadjeziornych łąkach. Wówczas osadę tę nazy­wano Otok (Wottok) – na mapie Eliharda Lubinusa z 1614 r. widnieje pod nazwą Wittock.

Słowińcy byli blisko spokrewnioną z Kaszubami grupą autochtonicznej ludności pomorskiej, jednak w przeciwieństwie do wschodnich sąsiadów wyznającą luteranizm. Odkrył ich rosyjski etnograf Aleksander Hilferding w XIX w. Po 1945 r. pomimo pozornej przychylności nowych władz, zostali potraktowani tak jak Niemcy i poprzez szykany i naciski zmuszeni do emigracji za Odrą. Dziś w Polsce nie mieszka już ani jeden przedstawiciel tej społeczności; ostatnich Słowińców szukać trzeba pod Hamburgiem i w Meklemburgii. W XVIII w. nastąpiła likwidacja zabudowań folwarcz­nych w Otoku, a coraz bardziej rozbudowywaną osadę nazywano Klukami, prawdopodobnie od nazwiska Klęków, mieszkańców luźnych nadjeziornych rybackich zagród w obrębie obwodu dominalnego w Smołdzinie. Z czasem osadnictwo rozszerzyło się również na grunty należące do pobliskich majątków Żelazo i Ciemino. W wyniku tego powstały nowe osiedla, które później nazwano Klukami Żeleskimi i Klukami Ciemińskimi dla odróżnienia od Kluk Smołdzińskich. Wspólną nazwę Kluki dla wszystkich osad nadano w trybie administracyjnym i traktowano je jako jedną wieś gminną z jednym sołtysem.

Do połowy XX w. Kluki znacznie zmieniły się pod względem zabudowy. Stare drewniane domy zastępowano nowymi, murowanymi. Wszystkie stawiano równolegle do drogi, po obu jej stronach – taki kształt wsi zachował się do dzisiaj. Usytuowane w samym środku osady szachulcowe, kryte trzciną chałupy, zachowane w miejscu pierwotnej lokalizacji lub przeniesione na stare Siedliszcza, tworzą Muzeum Wsi Słowińskiej, stanowiąc jednocześnie najstarszy fragment Kluk. Wiernie zaaranżowane ogródki przydomowe, przyzagrodowe piece chlebowe, piwnice i studzienne żurawie, pozostawione w obejściach narzędzia rolnicze i sprzęt rybacki, suszące się sieci i pasące w po­bliżu zwierzęta – wszystko to znakomicie oddaje klimat XIX-wiecznej słowińskiej wsi rybackiej. Wartość tej prezentacji podnoszą starannie odtworzone wnętrza po­szczególnych chałup, a także zagospodarowane budynki inwentarskie i przydomowe warsztaty z przedmiotami pozostawionymi w taki sposób, by same mówiły o swoim zastosowaniu.

Na terenie Muzeum Wsi Słowińskiej jest siedem zagród reprezentujących budownictwo słowińskie od końca XVIII w. do lat międzywojennych XX w., a także wiata z łodziami i dużym sprzętem rybackim oraz, w miejscu z widokiem na jezioro i wydmy, szałas, podkreślający ry­backą specyfikę wsi słowińskich. Uzupełnienie prezentowanego w muzeum obrazu kul­tury Słowińców stanowią wystawy tematyczne i organizo­wane w ramach cyklicznych imprez pokazy zajęć, rzemiosł i technik, prezentacje kuchni tradycyjnej oraz związane z cyklem agrarnym prace połowę i rolnicze.

2_koAyciyAI_w_Klukach_1

kluki

indeks